Vì sao châu Âu ngày càng nắng nóng: Manh mối từ dòng tia khí quyển

Những đợt nắng nóng cực đoan ngày càng dày đặc ở châu Âu đang được các nhà khoa học lý giải rõ hơn, với manh mối quan trọng đến từ dòng tia khí quyển và hiện tượng vòm nhiệt.

Vai trò của dòng tia

Dòng tia (jet stream) là luồng gió mạnh thổi từ Tây sang Đông ở tầng cao khí quyển. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự chênh lệch nhiệt độ giữa các vùng biển — đặc biệt là giữa những “đốm lạnh” và vùng nước ấm xung quanh — có thể làm thay đổi đường đi và tốc độ của dòng tia. Khi dòng khí này bị chững lại, các khối khí nóng dễ mắc kẹt trên một khu vực trong thời gian dài.

Hiện tượng vòm nhiệt

Kết quả là hình thành “vòm nhiệt” — một khối không khí nóng khổng lồ bị giữ lại phía trên khu vực, khiến nhiệt độ nhiều nơi vượt ngưỡng cực đoan trong nhiều ngày liên tiếp. Đây là cơ chế đứng sau những đợt sóng nhiệt kéo dài mà châu Âu hứng chịu gần đây.

Dấu ấn của biến đổi khí hậu

Các phân tích khoa học cho thấy những đợt nắng nóng như vậy hiện xảy ra thường xuyên hơn nhiều lần so với thời kỳ tiền công nghiệp, dưới tác động của biến đổi khí hậu. Đáng lo ngại hơn, mùa hè ở châu Âu không chỉ nóng hơn mà còn có xu hướng đến sớm và kéo dài hơn — một tín hiệu cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan đang dần trở thành điều bình thường mới.